انیمیشن در دنیای امروز همچون پلی است که واقعیت و خیال را به هم پیوند میدهد، همچنین خلق روایتهایی است که فراتر از مرزهای زمان و مکان حرکت می کنند و مخاطب خود را مسحور میکند. انیمیشن با زبان رنگها و حرکت، پیچیدهترین مفاهیم را با لطافتی کودکانه بیان میکند و در عین حال، عمیقترین احساسات را به تصویر میکشد. این ترکیب سحرآمیز از خلاقیت و فناوری، به انسان امروز امکان میدهد تا رویاهایش را به تصویر بکشد و همچنین پیامهایش را به شیوهای تاثیرگذار منتقل کند. انیمیشن، در حقیقت، نقاشیای است که جان گرفته و ما را به سفری بیپایان در سرزمین خیال و واقعیت دعوت میکند . انیمیشن جایگاهی پیشرو و تاثیرگذار در دنیای معاصر دارد و همین امر ما را بر آن داشت، با مجموعه ویدیوهایی به نقد و بررسی مهمترین انیمیشنهای معاصر بپردازیم و ازین طریق به شناخت عمیقتری از این رسانه قدرتمند و تاثیرگذار دنیای امروز دست پیدا کنیم.
پژوهش و نگارش : سپیده نیازی
خوانش و ویرایش صوت و تصویر : الهام آشوری
⚪️در اولین قسمت از مجموعه اپیزودهای تحلیل و بررسی برترین انیمیشنهای جهان در دو دهه اخیر ، به سراغ اثر سینمایی استودیو کارتن سالن ایرلند، یعنی انیمیشن “گرگگردانها یا Wolf Walkers” رفتیم.
این انیمیشن در سال ۲۰۲۰ به کارگردانی تام مور و راس استوارت ساختهشدهاست.
در این قسمت، به چگونگی شکلگیری ایده ساخت این انیمیشن پرداخته و منابع تاثیرگذار در هویت تصویری آن را بررسی کردیم. این انیمیشن با استفاده از داستانی جذاب و طراحی بصری منحصر به فرد، موفقشدهاست جایگاه ویژهای در میان انیمیشنهای برتر جهان پیدا کند.
⚪️در دومین قسمت از مجموعه بررسی تحلیل انیمیشنهای دو دهه اخیر، به بررسی انیمیشن “لاکپشت قرمز” ساختهی “مایکل دودوک دِ ویت” پرداختهایم.
این اثر با زبان بصری خاص خود مفاهیم عمیقی همچون تنهایی، سرنوشت و ارتباط انسان با طبیعت را به تصویر میکشد. در این تحلیل، به بررسی ساختار روایت، استفاده از نشانهها و نمادها، و سبک هنری منحصر به فرد این انیمیشن پرداختهایم. همچنین با تحلیل نشانهشناسی این فیلم، نحوهی به کارگیری رنگها، اشکال و حرکات در انتقال مفاهیم فلسفی و زیباشناسی آن را بررسی کردهایم. لاکپشت قرمز نه تنها یک تجربه بصری است، بلکه بهعنوان یک اثر معنوی و فلسفی، مخاطب را به تفکر دعوت میکند. این انیمیشن بهویژه با استفاده از مضامین و نمادهای فرهنگ شرق، مانند ژاپن، که بهطور ظریف و عمیق مفاهیم جهانی و انسانی را به نمایش میگذارد.
⚪️در سومین قسمت از مجموعه تحلیل و بررسی انیمیشنهای دو دهه اخیر، به بررسی انیمیشن “پینوکیو” ساخته “گیلرمو دل تورو” میپردازیم.
دل تورو با روایتی نوین و متفاوت از آنچه در ذهن داریم، داستان کلاسیک پینوکیو را به دنیای مفاهیم عمیقتری از آزادی، مرگ و جستجوی معنا در زندگی منتقل کرده است. در این تحلیل، به مقایسه بینامتنی پینوکیو دل تورو با روایت کلاسیک آن خواهیم پرداخت و به بررسی تفاوتها و شباهتهای این دو روایت از منظر فلسفی و اجتماعی خواهیم نشست. این انیمیشن همچنین با بازتاب شرایط اجتماعی و تاریخی خود، در پی ارائه نگاهی تازه به پیامهای پنهان پینوکیو است.
⚪️در چهارمین قسمت از مجموعه تحلیل و بررسی انیمیشنهای دو دهه اخیر، به بررسی انیمیشن “سفر طولانی شمال” ساخته رمی شیه پرداخته ایم
اثری فرانسوی-دانمارکی (2015) به کارگردانی رمی شیه که با ظرفیتهای بصری و روایی بینظیرش، شایسته تأمل است. این انیمیشن با سبک مینیمالیستی و روایتی غنی، فراتر از یک ماجراجویی، داستانی عمیق از مقاومت و تحول را به تصویر میکشد. ساشا، دختری اشرافی، در پی احیای افتخار پدربزرگش—نیایی اسطورهای گمشده در ناشناختهها—از وابستگی به استقلال گام برمیدارد. نمادهایی چون کشتی داوای، نشانه آرمانی ازدسترفته، و تار موی رها، نماد رهایی از قیود، لایههایی فلسفی و روانشناختی به این سفر قهرمانانه میبخشند و آن را به بازتابی از جستجوی حقیقت در برابر قدرت و موانع اجتماعی تبدیل میکنند.
⚪️در پنجمین قسمت از مجموعه بررسی انیمیشنهای برتر دو دهه اخیر، به «نانآور»(2017)، اثر درخشان نورا تومی، میرسیم؛ محصولی مشترک از ایرلند، کانادا و لوکزامبورگ که با داستانی عمیق و تصاویری تأثیرگذار، قصهای از شجاعت و هویت خلق میکند.
پروانه، دختری یازدهساله در کابل زیر سلطه طالبان، با هویت پسرانهای به نام «آتیش» نانآور خانوادهاش میشود و تجربه تلخ زیست زنانه در خاورمیانه را به مقاومتی الهامبخش بدل میکند. جهان بصری انیمیشن «نانآور» از درهمآمیزی واقعیت و خیال است که جان میگیرد: دنیای واقعی با رنگهای سرد و قابهای تنگ، فشار زندگیتحت ستم را نشان میدهد، درحالیکه قصههای خیالی پروانه درباره سلیمان، با رنگهای گرم و بافتهای نقاشیمانند، دریچهای به امید و رهایی میگشاید. در این قسمت، با استناد به نظریه «جنسیت بهمثابه عملکرد» باتلر، مقاومت پروانه و شازیه در برابر هنجارهای جنسیتی طالبان را بررسی میکنیم و با نگاهی به دیدگاه الیاده درباره اسطوره، قصهگویی پروانه را راهی برای بازسازی هویت و پرورش امید در دل سختیها میبینیم.
اینجا نه جایی برای نومیدی است، نه لحظهای برای تسلیم؛ این داستان دختریست که با قصههایش، آینده را از نو مینویسد!