برنامه آموزشی کلاس های آزاد تخصصی هنر و علوم انسانی
مؤسسه پژوهشی، آموزشی و مطالعاتی آکادمی شمسه
برنامه کلاسهای آزاد شمسه در دپارتمانهای مختلف برای ترم زمستان 1404 به شرح زیر میباشد.
سرفصل برنامه کلاسهای آزاد مؤسسه پژوهشی، آموزشی و مطالعاتی آکادمی شمسه
کینتوزی و منطق مقاومت: گفتاری دربارۀ بازتولید سلطه
کینتوزی (ressentiment) صورتی از آگاهی اخلاقی و سیاسی است که محصول ناتوانی در کنشگری و عمل ایجابی است. وقتی نیروی حیاتی نمیتواند کنشگرانه و خلاقانه چیزی را بیرون و فراتر از خود را برسازد، به درون در میغلتد و به نفرت از خود-دیگری تبدیل میشود. کینتوزی نه فقط یک پدیدۀ روانشناختی که یک الگوی فرهنگی-سیاسی در نظامات معنایی و مقاومتی است. مبنای شکلبندیِ کینتوزی همچون یک الگوی فرهنگی را باید در سازوکارهای تاریخیِ مبتنی بر سلطه جستجو کرد. سازوکارهایی که چرخۀ تولید کینتوزیاند. در چنین بستری، یک اقتصاد عاطفی مبتنی بر خشم و رنج در قربانیشدگان پدید میآید که محورش ارزشدهی به نفس قربانی بودن است، نه لزوماً نفی رابطۀ قربانیساز. در اینجا است که رنج و میزان قربانی بودن، نوعی سرمایۀ هویتساز خواهد بود که لزوماً نه ناظر به کنشی رهاییبخش که در خدمت چرخهای از قربانیسازی و نفرت در میآید. در این نقطه، تنها با جابهجا کردنِ شکنجهگر-شکنجه شونده مواجهیم. وضعیت مازوخیستی در برابر وضعیت سادیستی قرار میگیرد و چرخۀ سادومازوخیسم بازتولید میشود. در این وضعیت، سوژه از رنج خود لذت میبرد، چون در جامعۀ مبتنی بر کینتوزی، همین اعتراف مداوم به رنج است که رنجدیده را دیدنی میکند. توفف در این دیدنی شدن و فراتر نرفتن از آن برای نفیِ مکانیسمهای ستم، موجب ظهور فرهنگ قربانی محور میشود و نتایج سیاسی آن نیز ظهور جنبشهایی است که بر محور سیاست هویت میچرخند. جنبشها و کنشهایی که در وهلۀ نهایی خود را فاقد سرنوشت مشترک با کلیت حیات اجتماعی میدانند و از این رو، در وهلۀ نهایی تنها بازتولید کنندۀ همان مکانیسمهای طردکننده ودیگریساز در سطحی دیگر خواهند بود. ناتوانی چنین جنبشهایی در گذار از خشم به آفرینندگی جمعی، منجر به شکلگیری کنشهایی نمادین میشود که تنها در صدد تسخیر نظامِ بازنماییِ پیشساخته است. غایت چنین فرایندی، نه ایجاد فضای مشترک حیات و در صورتهای متفاوتش، که ذره ذره کردن منطق مقاومت است. از این رو، این جنبشهای واکنشی، در وهلۀ نهایی در خدمت تودهوار شدن و نمادین شدنِ صرف عمل میکنند و نزاع را به سطح بازنمایی فرومیکاهند. این فضا، بستری است برای ظهور فرقهگرایی. وضعیتی که راه ظهور فاشیسم را هموار میکند. دورۀ حاضر با مرور برخی متون کلیدی در این حوزه تلاش دارد فرایند پیش گفته را با اشاراتی به ایران معاصر صورتبندی نماید.
منابع
نیچه، فردریش (1404). تبارشناسی اخلاق. ترجمۀ داریوش آشوری، انتشارات آگاه.
شلر، ماکس (1402). کینتوزی. ترجمۀ جواد گنجی، نشر ثالث.
دولوز، ژیل (1403). نیچه و فلسفه. ترجمۀ عادل مشایخی، نشر نی.
آدورنو، تئودور (1384). اخلاق صغیر. ترجمۀ حمید فرازنده، نقش خورشید.
آرنت، هانا (1404). وضع بشر. ترجمۀ مسعود علیا، انتشارات ققنوس.
Sloterdijk, P. (2010). Rage and time: A psychopolitical investigation. Columbia University Press.
Brown, W. (1995). States of injury: Power and freedom in late modernity. Princeton University Press.
Lacan, J. (1992). The ethics of psychoanalysis, 1959–1960: The seminar of Jacques Lacan, Book VII (D. Porter, Trans.; J.-A. Miller, Ed.). W. W. Norton & Company.
Taylor, C. (1989). Sources of the self: The making of the modern identity. Harvard University Press.
Girard, R. (1989). The Scapegoat. Johns Hopkins University Press.
Girard, R. (1979). Violence and the Sacred. Johns Hopkins University Press.
Eco, U. (1995). Ur-fascism. The New York review of books, 22, 12-15.
Reich, W. (1970). The mass psychology of fascism. Macmillan.
ثبت نام در کلاس کینتوزی و منطق مقاومت
استیتمنت نویسی
در امتداد کارگاه نوشتن در هنر بنا داریم به مبحث نگارش استیتمنت یا گزارهی هنرمند بپردازیم. در این دورهی پنج جلسهای، ابتدا به تعاریف کلی استیتمنت و انواع آن پرداخته و نمونههایی از گزارههای هنرمندان و کیوریتورها را بررسی میکنیم. سپس نوشتن آن را بر مبنای یک مجموعه یا پروژه تمرین خواهیم کرد.
روند کلی به گونهای خواهد بود که هنرجویان نحوهی بیان ایده، توصیف فرمی و مفهومی و چگونگی فرایند کار خود را یافته و متن خود را بنویسند؛ این تمرین در راستای نوشتن از چرایی، چگونگی و چیستی کار بر مبنای اصول اولیهی نگارش استیتمنت انجام میشود؛ شفافیت و کوتاه بودن ویژگی اصلی چنین متونی است. البته از آنجایی که در موارد خاص، همچون پروژههای پژوهش محور، ممکن است شیوهی نگارش تغییر کند، در صورت نیاز، نگارش استیتمنتهایی فراتر از این حدود را نیز تمرین خواهیم کرد.
ثبت نام در کلاس استیتمنت نویسی
تاریخ تحلیلی هنر (ترم هفتم: هنر پساجنگ – از مدرنیسم تا پسامدرنیسم)
از آنجا که آگاهی از روند تکوین و تبیین هنر گذشته، موجب ادراک بهتر هنر امروز میشود، بنا داریم با تامل و تحليل چرايیها وچگونگیهای تحولات هنر در سیر تاریخ و تحلیل نسبت آن با وضعیت اجتماعی، رويكردهای عمده تاريخ هنر را بررسی كنيم. شناخت و تحلیل موج دوم مدرنیسم تا بروز وضعیت پست مدرن، هدف عمدهی این دوره است. بنابراین با مرور هنر در دوره دو جنگ جهانی، به تحولات بعدی در هنر میپردازیم.
جلسه نخست : هنر و جنگ (دادا و سوررئالیسم)
جلسه دوم : عواطف فردی و اجتماعی (اکسپرسیونیسم)
جلسه سوم : بازگشت به ذهنیت (اکسپرسیونیسم انتزاعی)
جلسه چهارم : هنر و زندگی روزمره (پاپ آرت)
جلسه پنجم : به سوی فرم ناب (مینیمالیسم)
جلسه ششم : هنر و زبان (هنر مفهومی)
ثبت نام در کلاس تاریخ تحلیلی هنر
ترجمه نمایشنامه: از زبان به صحنه
هدف کارگاه:
در این کارگاه، شرکتکنندگان با اصول و تکنیکهای خاص ترجمه نمایشنامه آشنا خواهند شد. کارگاه به بررسی جنبههای مختلف ترجمهی متون نمایشی میپردازد و چگونگی انتقال مؤثر متن از زبان مبدأ به زبان مقصد، با حفظ اَبعاد فرهنگی، زبانی و اجرایی آن، را آموزش میدهد. هدف این کارگاه پرورش مترجمانی است که قادر به بازسازی دقیق و خلاقانه نمایشنامهها برای اجرا در زبان و فرهنگهای مختلف باشند.
مزایای شرکت در کارگاه:
- آشنایی با اصول ترجمه نمایشنامه: یادگیری روشها و تکنیکهای خاص ترجمه متون نمایشی، از جمله مقابله با چالشهای زبانی و فرهنگی.
- آموزش ترجمه اجرایی: تمرکز بر ترجمههایی که برای اجرا در صحنه آماده میشوند و نیاز به دقت در انتقال نیت نویسنده و تفاوتهای زبانی دارند.
- کارگاههای عملی و تمرینی: شرکتکنندگان فرصتی برای انجام ترجمههای عملی خواهند داشت و میتوانند با دریافت بازخورد از مدرس و سایر شرکتکنندگان، مهارتهای خود را بهبود بخشند.
- تبادل تجربیات و شبکهسازی: فرصت همکاری و تبادل نظر با دیگر علاقهمندان و متخصصان در زمینه ترجمه و نمایشنامهنویسی.
مخاطبان هدف:
- مترجمان علاقهمند به ترجمه متون نمایشی.
- دانشجویان رشتههای ترجمه، ادبیات، نمایشنامهنویسی و هنرهای نمایشی.
- افرادی که قصد دارند نمایشنامههایی را برای اجرا در صحنه ترجمه کنند.
- افرادی که به ترجمه فرهنگی و بازسازی متنهای نمایشی علاقهمند هستند.
سرفصلهای اصلی کارگاه:
- مقدمهای بر ترجمه نمایشنامه – معرفی مفاهیم و چالشها
- زبان و فرهنگ در ترجمه نمایشنامه – چطور میتوان تفاوتهای فرهنگی را در ترجمه انتقال داد؟
- ترجمه از منظر اجرا – توجه به ویژگیهای اجرایی نمایشنامه هنگام ترجمه
- تکنیکهای ترجمه دیالوگها و مونولوگها
- کارگاه عملی – ترجمه بخشهایی از نمایشنامه و تحلیل گروهی
روش تدریس:
این کارگاه ترکیبی از تدریس تئوری و تمرینات عملی است. هر جلسه شامل توضیحات مباحث مختلف به همراه تحلیل نمونههای عملی خواهد بود. شرکتکنندگان همچنین میتوانند متون ترجمهشده خود را برای دریافت بازخورد از مدرس و سایر شرکتکنندگان، در گروههای کوچک بررسی کنند.
چرا این کارگاه مهم است؟
با توجه به رشد روزافزون تقاضا برای ترجمه متون نمایشی، چه در صحنههای داخلی و چه در عرصه بینالمللی، این کارگاه فرصتی استثنایی برای کسانی است که میخواهند در این حوزه تخصص پیدا کنند و آثار نمایشی را به زبانی تازه و با دقت بالا ترجمه کنند. از سوی دیگر، کسانی که در این کارگاه شرکت میکنند، میتوانند به درک بهتری از چالشهای زبانشناسی، فرهنگی و اجرایی نمایشنامهها دست پیدا کنند.
ثبت نام در کلاس ترجمه نمایشنامه: از زبان به صحنه