توضیحات
چیستی، چرایی و تفسیر روایتهای اولشخص
دپارتمان جامعه شناسی آکادمی شمسه
مدرس: دکتر رویا پورآذر
رویا پورآذر دانشآموختۀ رشتۀ ادبیات انگلیسی (کارشناسی و دکتری دانشگاه شهید بهشتی، کارشناسی ارشد دانشگاه تهران) و ادبیات نمایشی (کارشناسی ارشد دانشگاه هنر تهران، دانشکدۀ سینما-تئاتر)
سابقۀ تدریس در دانشگاههای شهید بهشتی، دانشگاه الزهرا، دانشگاه هنر و دانشگاه آزاد در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد.
تمرکز فعالیتهای مطالعاتی و پژوهشی بر نقد ادبی و آشنایی با آثار و ایدههای میخاییل باختین، خصوصاً مباحث کارناوالگرایی و دیالوگ.
دبیر ترجمۀ نشر اطراف از سال 1395 تا کنون.
ترجمهها :
تخیل مکالمهای (اثر میخاییل باختین، نشر نی)
شکسپیر و کارناوال (اثر رونلد نولز، نشر هرمس)
ادبیات من، سواد روایت و کوچک و سخت (به ترتیب نوشتۀ سدونی اسمیت و جولیا واتسون، اچ، پورتر ابوت و ریوکا گالچن، نشر اطراف)
دنیای رابله (اثر میخاییل باختین، در دست ترجمه)
دو کتاب کودک (نشر ادامه و نشر موسسۀ منظومه خرد)
کتاب دوم ، سوم و چهارم مجموعه چهارجلدی « در ستایش شکست» اثر کاستیکا براداتان (به سفارش نشر اطراف، در دست ترجمه)
شرح دوره:
این روزها اقبال چشمگیری از آثار خودزندگینامهای، مموارها (خاطرهپردازیها) و روایتهای شخصی در سراسر جهان مشاهده میشود. به کارگیری رسانههای متعدد و بسترهای گوناگون فضای مجازی برای بازنمایی و روایت «خود» نیز علاوه بر ایجاد جذابیت برای مخاطبان و پدیدآورندگان آثار ادبی و هنری، بازار بحثهای نقادانه را بسیار داغ کرده است. همین امر موجب شده که یافتن متر و معیاری برای سنجش آثار و روایتهای خودزندگینامهای اهمیت فراوانی پیدا کند. در این جلسات پس از بحث مقدماتی دربارۀ تعریف روایت اولشخص و معرفی برخی از انواع کمتر شناخته شدۀ آن مانند قصههای دیجیتال، گروهنگاری، خودمرگنویسی و خوراکنگاری، به گفتوگو دربارۀعوامل مهمی میپردازیم که موجب میشوند با شناخت بهتر این ژانر به کارکرد آن پی ببریم تا در مواجهه با روایتهای اولشخص، مجهزتر به تفسیر و بررسی آنها بپردازیم.
در این جلسهها پس از تعریف مقدماتی روایت اولشخص و معرفی انواع ادبی آن، بر مسائلی تمرکز خواهیم کرد که لازم است در تفسیر روایتهای خودزندگینامهای در قالبها و ژانرهای مختلف در نظر گرفته شوند. اعتبارسنجی روایتهای اولشخص از یک سو نیازمند آشنایی مقدماتی با تعریف علمی روایت، پیشینۀ تاریخی ژانرهای مرتبط و رویکردهای مختلف نقد روایتهای مزبور است، و از سوی دیگر نیازمند توجه به حواشی اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی کلانی است که بر نگارش، ترجمه، معرفی، تبلیغ، پشتیبانیهای رسمی و غیررسمی و … آثار گوناگون روایتهای «خود» تأثیر میگذارند. مخاطبان این مباحث دانشجویان کارشناسی و مقاطع تحصیلات تکمیلی و سایر علاقمندانی هستند که به حوزۀ آثار روایی خودزندگینامهای و نقد علمی آنها علاقمندند.
سرفصلهای مهم مباحث این جلسات عبارتند از: به خاطرآوری و بهیادسپاری فردی و جمعی، نقش خاطره، عاملیت، تجربه، هویت، بدنمندی و فضا در روایتهای اولشخص و روایت «خود» در بافتهای تصویری-کلامی-مجازی گوناگون.
مباحث مقدماتی این جلسات (چیستی، چرایی و جهانشمولی روایت، تأثیر متقابل مخاطب و روایت در فرآیند تفسیر، تغییر رسانه و تأثیر آن بر روایت، خوانشهای قصدگرا، نشانیاب و تطبیقی، قدرت بلاغی روایتها و ابرپیرنگهای فرهنگی، نقش روایت در حوزههای آکادمیک و سایر بسترهای زندگی) تکیه بر مباحث اچ. پورتر ابوت در کتاب سواد روایت خواهد بود.
به دلیل آن که مباحث مختلف این جلسات مستقیم و غیرمستقیم به تعاریف متنوع از هویت، خود و سوژه ارتباط دارند، از کتاب سوبژکتیویته؛ تئوریهای خویشتن از فروید تا هاراوی نیز استفاده خواهد شد.
جلسۀ اول: تعریف روایت، اشاره به برخی از انواع روایت، اهمیت تلاقی روایتشناسی و حوزههای دیگر اندیشه.
جلسۀ دوم: بررسی ارتباط ژانر، مضمون و محتوای آثار خودزندگینامهای، بررسی تعامل ژانر و محتوا، توجه به درهمتنیدگی ژانرهای مجاور و معرفی عوامل بنیادین برای شناخت و بررسی سوژههای خودزندگینامهای.
جلسۀ سوم: روایت اولشخص در بافتهای مجازی و شبکههای اجتماعی، اعتبارسنجی و ملاحظات حاشیهای.
منابع
واتسون، جولیا؛ اسمیت، سدونی (۱۴۰۱). ادبیات من: راهی به فهم خودزندگینگاری و روایتهای شخصی. ترجمهی رویا پورآذر، نشر اطراف.
Abbott, H. P. (2020). The Cambridge introduction to narrative. Cambridge University Press.
چاپ اول این اثر توسط نشر اطراف در سال 1397 به علاقمندان مبحث روایت ارائه شد. از آنجا که در آیندۀ نزدیک ترجمۀ ویراست سوم کتاب انگلیسی (ویراست دوم ترجمۀ فارسی) منتشر خواهد شد و این ویراست 2020 تغییراتی نسبت به کتاب قبل داشته، ما نیز کتاب جدید را مبنای مباحث خود قرار خواهیم داد.
Mansfield, N. (2020). Subjectivity: Theories of the self from Freud to Haraway. Routledge.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.