درس گفتارهایی درباره تبارشناسی ادبیات فارسی

240,000 تومان

مهلت ثبت‌نام
00/08/11
تاریخ شروع
00/08/13
استاد
استاد محمد رحمانی

درس گفتارهایی درباره تبارشناسی ادبیات فارسی

( دپارتمان جامعه شناسی آکادمی شمسه )

مدرس : استاد محمد رحمانی

جلسه اول: مساله ادب در قرون میانی و موقعیت های تولیدکننده شعر و نثر

ادبیات مفهومی متاخر در فرهنگ ایرانیان است. این مفهوم تا پیش از عصر مشروطه کاربردی نداشته و در معنایی یکسره متفاوت به کار می رفته است. در قرون میانی نسبت میان شعر و نثر تفاوت های اساسی با دنیای معاصر داشت که این امر تا حدودی ناشی از موقعیت های تولید کننده آنها در نظام اجتماعی آن روزگار بود. جلسه نخست به مباحثی پیرامون مفهوم ادب در قرون میانی و تفاوت آن با ادبیات اختصاص دارد تا امکان سخن گفتن درباره وضعیتی فراهم شود که عموما ذیل نگاه معاصر به امر ادبی نادیده مانده است.

جلسه دوم: قدرت وصولگر و متن ادبی

آنچه امکان تولید متون ادبی در قرون میانی را فراهم می کرد شکلی از مناسبات قدرت بود که وصولگر خوانده می شود. در جلسه دوم به منطق این قدرت، آماج و خصایص آن توجه می کنیم و تلاش می کنیم اثر آن در تولید متن ادبی را مورد بازاندیشی قرار دهیم.

جلسه سوم: رخدادهای دوران ساز عصر قاجار

شکستهای نظامی ابتدای عصر قاجار و تغییر موقعیت ژئوپولتیک ایران بحرانی بنیادی برای قدرت وصولگر پدید آورد. در نتیجه بحران مالی که نتیجه شرایط جدید بود تحولات بنیادی در نظام درباری ظاهر شد که موقعیت های پیشین تولید متن ادبی را دچار تحول کرد. جلسه سوم به بحث درباره این تحولات اختصاص دارد تا شرایطی فهمیده شود که ذیل آن امکان ظهور ادبیات جدید فراهم شد.

جلسه چهارم: ظهور ادبیات فارسی و مساله ادبیات جدید

ادبیات در معنای جدید طی فرایندی پیچیده ظاهر شد و با مفاهیمی نوظهور پیوند یافت. فهم جدید از ادبیات، فهم متون ادبی کهن را دگرگون کرد، نظم اجتماعی موقعیت های تولید کننده متن ادبی را تغییر داد، کارکرد آنها را عوض کرد و شکافی تازه میان متن ادبی کهن و معاصر پدید آورد. ما اکنون با نتایج چنین تحولاتی مواجه هستیم و جلسه نهایی این دوره به بحث درباره آنها و تلاش برای بازاندیشی در این باره اختصاص دارد.