لذت به کارِ چه کسانی می‌آید؟ (لنین و فروید: ملاقاتی مفقوده)

240,000 تومان

مهلت ثبت‌نام
00/08/24
تاریخ شروع
00/08/26
استاد
استاد شهریار وقفی پور

لذت به کارِ چه کسانی می آید؟ لنین و فروید: ملاقاتی مفقوده

( دپارتمان روانکاوی آکادمی شمسه )

مدرس : استاد شهریار وقفی پور

مفهومِ «لذت» در قرنِ بیستم، دلالت‌های سیاسی-نظریِ متفاوتی به خود گرفته است: در نیمه‌ی اول قرن بیستم، مارکسیست‌ها و انقلابی‌ها عمدتاً زاهدمنش و حتا لذت‌ستیز بوده‌اند: لنین به عنوانِ یکی از چهره‌های اصلیِ شخصیتِ کمونیستی سال‌ها در تبعید، در شهرِ زوریخ، زندگی می‌کرد، در همان زمان و مکانی که جوانانی عاصی جنبشِ دادائیسم را شکل می‌دادند؛ با این همه، لنین از هیاهوی آن‌ها بی‌خبر ماند؛ اگر هم خبر می‌شد، احتمالاً آن را به عنوانِ تجلی‌یی از گرایش‌های خرده‌بورژوایی رد می‌کرد. دورانِ استالینیسم هم در تحکیمِ این گرایشِ ضدلذت‌گرایی نقشی به‌سزا داشت. در دورانِ قدرت گرفتنِ فاشیسم و نازیسم هم فیلسوفانِ مکتبِ انتقادی، در این فریبندگیِ ایده‌ئولوژیِ نژادپرستانه، هسته‌ی لذت‌گرایی را می‌دیدند: آدورنو و هورکهایمر لذت را با تخدیرِ تفکرِ انتقادی از طریقِ سروریِ عادت یکی می‌گرفتند؛ هر چند در این باب نیز، بنیامین چهره‌ای متفاوت بود و مرکزیتِ مفاهیمی چون سعادت و خوشی یا حتا تجربه‌هایی چون مصرفِ مواد نیز از فاصله‌اش با لذت‌ستیزی خبر می‌دهد. در این میان، روان‌کاوی به عنوانِ پراکسیسی مبتنی بر «گوش سپردن به ناخرسندی» و همچنین دیدگاهِ تراژیکش در بابِ عدمِ امکانِ ارضاء هم به کارِ کسانی چون آدورنو می‌آمد؛ هر چند «اصل لذت» به عنوانِ اصلِ کارکردیِ ناخودآگاه از پیچیدگیِ موضعِ روان‌کاوی در این باب حکایت می‌کند. با این حال، دهه‌ی 1960 در مقامِ انفجارِ انرژیِ لیبیدویی، لذت را دوباره به مفهومی مرکزی در مباحثِ سیاسی و نظری بدل ساخت؛ هر چند از دهه‌ی 1970، گویا این لیبرال‌ها بودند که به لذت‌ستیزی رو آوردند و اندیشه‌ی نظریِ چپ، با چهره‌هایی چون لاکان و دلوز، بر دلالتِ رهایی‌بخشِ این مفهوم تأکید ورزیدند.

جلسه اول: لذت و خیرِ همگانی: ابداعِ روان‌کاوی؛

جلسه دوم: تبارشناسیِ لذت: اخلاقِ سرمستی؛

جلسه سوم: کاربردِ انقلابیِ انحراف: ساد/لاکان با مازوخ/دلوز؛

جلسه چهارم: اخلاق به مثابه موضوعی سیاسی: جیمسن و سرمایه‌داریِ متأخر.